Wytyczne projektowania PKN-CENTS-54-14-2018 i SITP WP-02:2021

dr in┼╝. Waldemar Wn─Ök

Zmiany w projektowaniu system├│w sygnalizacji po┼╝arowej zgodnie ze Specyfikacj─ů Techniczn─ů PKN-CEN/TS 54-14:2018

27 lipca 2020 r. Prezes Polskiego Komitetu Normalizacji (PKN) zatwierdzi┼é Specyfikacj─Ö Techniczn─ů PKN CEN/TS 54-14:2018 Systemy sygnalizacji po┼╝arowej. Wytyczne planowania, projektowania, instalowania, uruchamiania, eksploatacji i konserwacji (zwan─ů dalej now─ů specyfikacj─ů), kt├│ra tak dawno oczekiwana przez spo┼éeczno┼Ť─ç, nie tylko projektant├│w, zosta┼éa przyj─Öta przez CEN 2 marca 2018 r. [1]. Specyfikacja wprowadza zmiany w projektowaniu system├│w sygnalizacji po┼╝arowej. Najwa┼╝niejsze z nich to m.in. przyj─Öcie okre┼Ťlenia strefy dozorowej, nowych promieni dzia┼éania czujek po┼╝arowych pracuj─ůcych na innej maksymalnej wysoko┼Ťci instalowania, zmiana wysoko┼Ťci instalowania ze wzgl─Ödu na istnienie po-duszki powietrznej poni┼╝ej sufitu, tak istotnej szczeg├│lnie przy spalaniu bezp┼éomieniowym, pojawienie si─Ö opis├│w do-tycz─ůcych rozplanowywania czujek p┼éomienia, inne podej┼Ťcie do czasu alarmowania, inne zasady rozpatrywania konieczno┼Ťci zabezpieczania pustek budowlanych ze wzgl─Ödu na obci─ů┼╝enie ogniowe wprowadzane przez kable. Wskazano tak┼╝e przyczyny fa┼észywych alarm├│w oraz wprowadzono maksymaln─ů dozwolon─ů liczb─Ö alarm├│w fa┼észywych w ci─ůgu roku. Dzi─Öki wieloletnim staraniom Komitetu Technicznego nr 264 w PKN pt. Systemy sygnalizacji po┼╝arowej pozwoli┼éy okre┼Ťli─ç jeden fa┼észywy alarm na 100 czujek automatycznych na rok.
W artykule om├│wiono wybrane zmiany dotycz─ůce nowego poj─Öcia stref dozorowania, rozplanowywania czujek oraz fa┼észywych alarm├│w.

Strefa dozorowa a strefa alarmowaObrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie Strefy-dozorowe-700x409.png
Z normy PN-EN 54-2 [2] wynika, ┼╝e strefa dozorowa (strefa), to geograficzna cz─Ö┼Ť─ç chronionego obiektu, w kt├│rej za-instalowano jeden lub wi─Öcej ostrzegaczy i przewidziano dla nich wsp├│ln─ů sygnalizacj─Ö strefow─ů. Innymi s┼éowy jest to maksymalna powierzchnia, na kt├│rej po wykryciu po┼╝aru nast─ůpi wysterowanie urz─ůdze┼ä przeciwpo┼╝arowych. Natomiast strefa alarmowa zwi─ůzana jest z og┼éoszeniem alarmu po┼╝arowego zale┼╝nego od scenariusza po┼╝arowego dotycz─ůcego zabezpieczanego obiektu. Pami─Ötajmy, ┼╝e strefa alarmowa mo┼╝e obejmowa─ç wi─Öcej ni┼╝ jedn─ů stref─Ö dozorow─ů, ale nie na odwr├│t. Na rysunku 1 przedstawiono zale┼╝no┼Ť─ç stref dozorowych i alarmowych na tle stref po┼╝arowych w obiekcie budowlanym. W jednej strefie po┼╝arowej umieszczono trzy strefy dozorowe i dwie alarmowe, w kt├│rych po wykryciu po┼╝aru mo┼╝na uruchomi─ç np. sygnalizatory d┼║wi─Ökowe w I lub w II strefie alarmowej wg przyj─Ötego scenariusza po-┼╝arowego obiektu.
Poprzednio maksymalna powierzchnia strefy dozorowej wynosi┼éa 1600 m2, a po wprowadzeniu nowej specyfikacji technicznej zwi─Ökszono j─ů do 2000 m2. Ponadto wprowadzono dodatkowe wymaganie lub zawiera─ç wi─Öcej ni┼╝ 32 czujki punktowe, lub skutkowa─ç odleg┼éo┼Ťci─ů wyszukiwania wi─Öksz─ů ni┼╝ 60 m od punktu wej┼Ťcia do strefy.
Nowa specyfikacja jednoznacznie definiuje, ┼╝e pojedyncza strefa dozorowa nie mo┼╝e obejmowa─ç wi─Öcej ni┼╝ jednej strefy po┼╝arowej. To stwierdzenie jest zrozumia┼ée z punktu widzenia sterowania urz─ůdzeniami przeciwpo┼╝arowymi strefy po┼╝arowej. Dopuszcza si─Ö pomini─Öcie ma┼éych stref po┼╝arowych zawartych w g┼é├│wnej strefie po┼╝arowej. Nale┼╝y rozumie─ç przez to, ┼╝e s─ů to strefy po┼╝arowe o ma┼éej powierzchni, w kt├│rych proces sterowania nie b─Ödzie mia┼é istotnego wp┼éywu na sterowanie g┼é├│wn─ů stref─ů po┼╝arow─ů (musi to wynika─ç ze scenariusza po┼╝arowego). Mog─ů to by─ç np. strefy po┼╝arowe, w kt├│rych znajduj─ů si─Ö urz─ůdzenia bez potrzeby oddzielnego sterowania np. ich gaszeniem. Na rysunku 2 przedstawiono interpretacj─Ö graficzn─ů definicji powierzchni strefy dozorowej.
W nowej specyfikacji dokonano tak┼╝e zmiany liczby zabezpieczanych pomieszcze┼ä wchodz─ůcych w stref─Ö dozorow─ů. Dawniej m├│wiono o liczbie pomieszcze┼ä, sumarycznej ich powierzchni i konieczno┼Ťci umieszczania nad drzwiami wska┼║nik├│w zadzia┼éania. W nowej specyfikacji zapisano, ┼╝e je┼╝eli w strefie jest wi─Öcej ni┼╝ 5 pomieszcze┼ä, to wymaga si─Ö wskazywania przez central─Ö sygnalizacji po┼╝arowej, w kt├│rym po-mieszczeniu jest po┼╝ar lub zamontowania na zewn─ůtrz wska┼║nik├│w zadzia┼éania. W definicji strefy dozorowej, podobnie jak poprzednio, zapisano, ┼╝e mo┼╝e ona obejmowa─ç najwy┼╝ej jedn─ů kondygnacj─Ö budynku. Oczywi┼Ťcie nie dotyczy to klatek schodowych, szyb├│w kablowych, wentylacyjnych lub podobnych przestrzeni przy za┼éo┼╝eniu, ┼╝e le┼╝─ů w jednej strefie po┼╝arowej. Dodatkowo w nowej specyfikacji dopuszczono sytuacj─Ö niestosowania si─Ö do jednej kondygnacji w przypadku budynk├│w, kt├│rych ca┼ékowita powierzchnia u┼╝ytkowa nie przekracza 300 m2.

Promienie dzia┼éania i wysoko┼Ť─ç instalowania czujek po┼╝arowych

Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie Rozmieszczenie-czujek-CEN.png
Specyfikacja techniczna zak┼éada┼éa, ┼╝e czujki nale┼╝y montowa─ç tak, aby ich element detekcyjny (dla przyk┼éadu termistor czujki ciep┼éa, komora z uk┼éadem optycznym czujki dymu) znajdowa┼é si─Ö w odleg┼éo┼Ťci wynosz─ůcej 5% wysoko┼Ťci po-mieszczenia poni┼╝ej sufitu. Jest to efekt mo┼╝liwo┼Ťci wyst─Öpowania poduszki powietrznej pod stropem (powietrze o wy┼╝szej temperaturze), kt├│ra w przypadku spalania bezp┼éomieniowego powoduje problemy dotarcia dymu do sufitu pomieszczenia. W przypadku p┼éomieniowego spalania materia┼é├│w nie jest to przeszkod─ů dla dymu, kt├│ry jest unoszony bezpo┼Ťrednio do sufitu. Nowa specyfikacja zmieni┼éa t─Ö odleg┼éo┼Ť─ç z 5 na 10% odleg┼éo┼Ťci poni┼╝ej sufitu (odleg┼éo┼Ť─ç ta nie mo┼╝e przekracza─ç 150 mm w przypadku czujek ciep┼éa, a czujek dymu 600 mm). Ponadto zmieniono promie┼ä dzia┼éania czujek po┼╝arowych: czujek dymu z 7,5 m na 6,2 m, a czujek ciep┼éa z 5 m na 4,5 m. W nowej specyfikacji doprecyzowano te┼╝ poj─Öcie maksymalnej odleg┼éo┼Ťci czujek tego samego typu. Detektory czujek dymu mog─ů by─ç rozmieszczone w maksymalnej odleg┼éo┼Ťci 8,8 m od siebie i w odleg┼éo┼Ťci nie wi─Ökszej ni┼╝ 4,4 m od ┼Ťciany lub g┼é├│wnej przeszkody. Natomiast w przypadku czujek ciep┼éa odleg┼éo┼Ť─ç wynosi odpowiednio 6,4 i 3,2 m. Od-leg┼éo┼Ť─ç mi─Ödzy detektorami wynika z tzw. kwadratowego uk┼éadu detektor├│w w otwartym polu chronionego pomieszczenia (kwadrat wpisany do okr─Ögu o promieniu dzia┼éania czujek). Umieszczenie czujek w maksymalnej odleg┼éo┼Ťci powoduje po-krycie ca┼éej powierzchni pomieszczenia.
Nowa specyfikacja doprecyzowuje poj─Öcie zabezpieczenia korytarzy w przypadku, gdy pomieszczenie to ma szeroko┼Ť─ç mniejsz─ů ni┼╝ 2 m, w├│wczas odleg┼éo┼Ť─ç maksymalna czujek dymu wynosi: czujka ÔÇô czujka 12,4 m; czujka ÔÇô koniec korytarza 6,2 m, a czujek ciep┼éa odpowiednio 9 i 4,5 m. Je┼╝eli korytarz jest szerszy ni┼╝ 2 m, to nale┼╝y go traktowa─ç jak zwyk┼ée pomieszczenie i wyznaczy─ç odleg┼éo┼Ť─ç mi─Ödzy czujkami i odleg┼éo┼Ť─ç od ko┼äca pomieszczenia.
Z analizy nowej specyfikacji jednoznacznie wida─ç tendencj─Ö do zwi─Ökszenia liczby czujek po┼╝arowych w obiekcie budowlanym bez oceny warunk├│w otoczenia, kt├│re tak┼╝e mog─ů mie─ç wp┼éyw na t─Ö liczb─Ö (np. wentylacja, rozmieszczenie element├│w konstrukcji dachu). W tabeli podano wysoko┼Ť─ç instalowania czujek po┼╝arowych. W por├│wnaniu z poprzedni─ů wersj─ů specyfikacji, w niekt├│rych przypadkach zmniejszono t─Ö wysoko┼Ť─ç, np. w przypadku punktowych czujek ciep┼éa, ale generalnie zwi─Ökszono wysoko┼Ť─ç instalowania, np. w przypadku czujek punktowych dymu z 11 do 12 m, a nawet do 16 m, cho─ç powinny by─ç to na pewno po┼╝ary p┼éomieniowe daj─ůce mo┼╝liwo┼Ť─ç wyniesienia dymu na tak─ů wysoko┼Ť─ç i pokonanie oporu wej┼Ťcia do komory czujki. Nie podano w tym przypadku konieczno┼Ťci dokonania test├│w po┼╝arowych, jak w pozosta┼éych czujkach dla zakres├│w oznakowanych liter─ů f. Uwa┼╝am, ┼╝e w przypadku stosowania punktowych czujek dymu powy┼╝ej 12 m nale┼╝y przeprowadzi─ç badanie skuteczno┼Ťci ich dzia┼éania za po-moc─ů po┼╝ar├│w testowych identycznie, jak w przypadku liniowych i zasysaj─ůcych czujek dymu. Liniowe czujki dymu mo┼╝na instalowa─ç na wysoko┼Ťci do 45 m z zaleceniem wykonania ba-da┼ä testowych. Poprzednia specyfikacja dopuszcza┼éa ich instalowanie na wysoko┼Ťci do 25 m z poziomem po┼Ťrednim umiejscowionym zwykle w po┼éowie wysoko┼Ťci pomieszczenia. W nowej specyfikacji nie ma wprost takiego zalecenia, cho─ç po-wy┼╝ej 16 m nale┼╝y wykona─ç pomiary skuteczno┼Ťci. B─Ödzie mo┼╝na w├│wczas okre┼Ťli─ç potrzeb─Ö instalowania poziomu po-┼Ťredniego, co spowoduje skr├│cenie czasu wykrycia po┼╝aru. Czujki zasysaj─ůce wykrywaj─ů po┼╝ar do 12 m wysoko┼Ťci, a mo┼╝na je instalowa─ç do 45 m wysoko┼Ťci, bior─ůc pod uwag─Ö stratyfikacj─Ö dymu. W tym przypadku zaleca si─Ö wykorzysta─ç czujki o klasie minimum B i okre┼Ťlonej liczbie otwor├│w zasysaj─ůcych. Zak┼éada si─Ö oczywi┼Ťcie, jak poprzednio, spalanie p┼éomieniowe materia┼é├│w sk┼éadowanych w zabezpieczanym pomieszczeniu. Natomiast punktowe czujki ciep┼éa nale┼╝y instalowa─ç na ni┼╝szym poziomie ni┼╝ poprzednio, a mianowicie: na wysoko┼Ťci do 7,5 m, czyli czujek ciep┼éa klasy A1, a czuj-ki klasy od A2 do G do wysoko┼Ťci 6 m. Liniowe czujki ciep┼éa klasy A1 mo┼╝na instalowa─ç do 9 m wysoko┼Ťci pomieszczenia, a pozosta┼ée do 7,5 m.
Dozorowanie w pustkach budowlanych nad podwieszanymi sufitami
Dawniej nie rozpatrywa┼éo si─Ö konstrukcji sufitu i samego kabla systemu sygnalizacji po┼╝arowej w analizowanej przestrzeni. W starej specyfikacji obowi─ůzek zabezpieczenia czujkami po┼╝arowymi pojawia┼é si─Ö w momencie, gdy obci─ů┼╝enie ogniowe w pustce przekracza┼éo 25 MJ/m2. Zwracam uwag─Ö, ┼╝e w przypadku istnienia w tej przestrzeni cho─ç 1 m2 po-wierzchni, kt├│ry spe┼énia ten warunek, istnieje obowi─ůzek zabezpieczania czujkami po┼╝arowymi. Nowa specyfikacja tego nie zmienia, lecz rozszerza zapisy. W przypadku, gdy obci─ů┼╝enie ogniowe w pustej przestrzeni wynosi od 15 do 25 MJ/m2 na ka┼╝dy 1 m2 powierzchni, a w pustej przestrzeni znajduj─ů si─Ö kable, kt├│re nie s─ů ognioodporne, to pustka powinna by─ç chroniona przez czujki po┼╝arowe. Je┼Ťli obci─ů┼╝enie ogniowe jest mniejsze ni┼╝ 15 MJ/m2 na 1 m2 i pustka nie musi by─ç chroniona przez czujki po┼╝arowe, to kable w pustej przestrzeni po-winny by─ç ognioodporne lub by─ç oddalone od innych kabli energetycznych o co najmniej 0,5 m. Zgodnie z rekomendacjami dotycz─ůcymi przestrzeni powy┼╝ej sufit├│w podwieszonych, wg nowej specyfikacji nale┼╝y umieszcza─ç czujki w przestrzeniach pod┼é├│g podniesionych. W przypadku, gdy pustka ma powierzchni─Ö wi─Öksz─ů ni┼╝ 200 m2, w├│wczas nie wolno dzieli─ç materia┼é├│w palnych na obszary, a kana┼éy kablowe o obci─ů┼╝eniu ogniowym wi─Ökszym ni┼╝ 25 MJ/m2 na 1 m2 powinny by─ç chronione przez czujki automatyczne montowane bezpo┼Ťrednio nad kana┼éem kablowym lub obok niego. Odleg┼éo┼Ť─ç mi─Ödzy czujkami nie powinna przekracza─ç 5 m. Pozostaje jeszcze interpretacja zapisu m├│wi─ůcego o szacowaniu obci─ů┼╝enia ogniowego podczas wyznaczania konieczno┼Ťci zabezpieczenia pustki. Zale┼╝y ona od obecnego obci─ů┼╝enia ogniowego (w tym konstrukcji samego sufitu) oraz obecno┼Ťci i odporno┼Ťci ogniowej kabli systemu sygnalizacji po┼╝arowej w pustce. W starej specyfikacji nie uwzgl─Ödniono obci─ů┼╝enia wnoszonego przez konstrukcj─Ö sufitu i kable systemu sygnalizacji po┼╝arowej. Musi to by─ç zdefiniowane w trakcie t┼éumaczenia specyfikacji przez KT 264 PKN. Rozporz─ůdzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunk├│w technicznych, jakim powinny odpowiada─ç budynki i ich usytuowanie, okre┼Ťla, ┼╝e: Ok┼éadziny sufit├│w oraz sufity podwieszone nale┼╝y wykonywa─ç z materia┼é├│w niepalnych lub niezapalnych, niekapi─ůcych i nieodpadaj─ůcych pod wp┼éywem ognia [3].
Czasy alarmowania
W starej specyfikacji znajdowa┼éy si─Ö dwa czasy alarmowania: T1 ÔÇô na zg┼éoszenie si─Ö obs┼éugi po za┼é─ůczeniu si─Ö alarmu I stopnia i czas T2 ÔÇô na rozpoznanie. Odpowiednio czas T1 + T2 wynosi 10 min, przy czym czas T1 maksymalnie 2 min. W nowej specyfikacji czas op├│┼║nienia w przekazaniu informacji zale┼╝y od przepis├│w krajowych i musi by─ç zgodny z EN 54-2:1997/A1:2006, 7.11, wg kt├│rej powinien by─ç ustalony na odpowiednim poziomie dost─Öpu nieprzekraczaj─ůcym 10 min (z przyrostami nieprzekraczaj─ůcymi 1 min). Nie m├│wi si─Ö tu o czasie T1, T2, lecz o maksymalnym czasie zw┼éoki w przekazywaniu sygna┼éu alarmu po┼╝arowego w stosunku do alarmowego centrum odbiorczego w PSP. W rozdziale o fa┼észywych alarmach pojawia si─Ö odniesienie do te-go samego podpunktu normy EN 54-2, gdzie m├│wi si─Ö o czasie niezb─Ödnym jedynie na rozpoznanie.
Fałszywe alarmy
W nowej specyfikacji okre┼Ťlono przyczyny fa┼észywych alarm├│w w systemach sygnalizacji po┼╝arowej. Ponadto szczeg├│┼éowo wskazano na zagro┼╝enia ┼Ťrodowiska w przypadku r├│┼╝nych rodzaj├│w czujek, wskazano ┼Ťrodki zapobiegawcze oraz konieczno┼Ť─ç analizy przyczyn fa┼észywych alarm├│w. Bardzo wa┼╝nym rozwi─ůzaniem jest r├│wnie┼╝ okre┼Ťlenie algorytmu oceny maksymalnej dozwolonej liczby alarm├│w fa┼észywych. Dopuszcza si─Ö jeden fa┼észywy alarm na 100 czujek automatycznych na rok. Nale┼╝y prowadzi─ç ci─ůg┼é─ů analiz─Ö przyczyn fa┼észywych alarm├│w i d─ů┼╝y─ç do ich wyeliminowania. Dzia┼éania zmniejszaj─ůce liczb─Ö fa┼észywych alarm├│w wg nowej specyfikacji to:
ÔŚĆ podejmowanie dzia┼éa┼ä wynikaj─ůcych z zapis├│w w ksi─ů┼╝ce pracy systemu;
ÔŚĆ sprawdzanie miejsc, w kt├│rych dochodzi do za┼é─ůcze┼ä alarm├│w po┼╝arowych;
ÔŚĆ opracowanie nowych procedur kontroli i zarz─ůdzania systemem sygnalizacji po┼╝arowej;
ÔŚĆ konsultacje z konserwatorem w sprawie modernizacji systemu, kt├│re maj─ů na celu zmniejszenie liczby fa┼észywych alarm├│w.

Wnioski
Nowa specyfikacja techniczna podaje informacje od dawna poszukiwane przez uczestnik├│w procesu inwestycyjnego budowy instalacji sygnalizacji po┼╝arowej. Systematyzuje wiedz─Ö pocz─ůwszy od planowania instalacji przez projektowanie, uruchamianie, eksploatacj─Ö, a sko┼äczywszy na konserwacji. Pojawi┼éy si─Ö wzory dokument├│w porz─ůdkuj─ůcych proces inwestycyjny budowy instalacji sygnalizacji po┼╝arowej, relacje pomi─Ödzy uczestnikami procesu, parametry projektowe detektor├│w po┼╝aru nieanalizowanych w poprzednich edycjach specyfikacji, jak czujki p┼éomienia, radiowe czy zasysaj─ůce. Doprecyzowano wymagania dotycz─ůce lokalizacji centrali sygnalizacji po┼╝arowej oraz pomieszcze┼ä centrali, a tak┼╝e okre┼Ťlono wymagania, jakie maj─ů spe┼énia─ç centrale oraz czujki z punktu widzenia fa┼észywych alarm├│w z pe┼énym okre┼Ťleniem przyczyn, skutk├│w i metod przeciwdzia┼éania. Wydaje si─Ö, ┼╝e nowa specyfikacja techniczna, po dokonaniu t┼éumaczenia na j─Özyk polski, b─Ödzie przydatnym dokumentem dla projektant├│w, konserwator├│w, stra┼╝ak├│w PSP, a tak┼╝e rzeczoznawc├│w ds. zabezpiecze┼ä przeciwpo┼╝arowych.

Literatura
[1] PKN-CEN/TS 54-14:2018 Systemy sygnalizacji po┼╝arowej. Wytyczne planowania, projektowania, instalowania, uruchamiania, eksploatacji i konserwacji. [2] PN-EN 54-2:2002/A1:2007 Systemy sygnalizacji po┼╝arowej. Centrale sygnalizacji po┼╝arowej.
[3] Rozporz─ůdzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunk├│w technicznych, jakim powinny odpowiada─ç budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2019. poz. 1065 z p├│┼║. zm.).

5/2021 (nr 585) ISSN 0137-2971, e-ISSN 2449-951X www.materialybudowlane.info.pl

 



ÔÇ×Wytycznych projektowania instalacji sygnalizacji po┼╝arowej, wydana przez Stowarzyszenie In┼╝ynier├│w i Technik├│w Po┼╝arnictwa. Poniewa┼╝ tematyka ta budzi du┼╝e zainteresowanie, poni┼╝ej przedstawiamy informacje o tej publikacji.

Wytyczne projektowania instalacji sygnalizacji pożarowej SITP WP-02:2021

rok wydania: 2022
ISBN: 978-83-925652-4-6
ilo┼Ť─ç stron: 150
format: A4
oprawa: mi─Ökka

 

Opis

Publikacja ta stanowi drugie wydanie Wytycznych zast─Öpuj─ůce pierwsz─ů publikacj─Ö SITP WP-02:2010.

Wytyczne stanowi─ů zbi├│r zasad wiedzy technicznej,┬áprzeznaczony do stosowania g┼é├│wnie przez┬áprojektant├│w instalacji sygnalizacji po┼╝arowej,┬áale tak┼╝e┬árzeczoznawc├│w do spraw zabezpiecze┼ä przeciwpo┼╝arowych, instalator├│w i konserwator├│w instalacji.┬áMog─ů by─ç wykorzystywane przez osoby, uczestnicz─ůce w odbiorach tych instalacji, przede wszystkim┬áfunkcjonariuszy z pion├│w kontrolno-rozpoznawczych Pa┼ästwowej Stra┼╝y Po┼╝arnej. Stanowi─ů r├│wnie┼╝ podstaw─Ö do przygotowania┬ástudent├│w SGSP┬ádo projektowania i ocenienia system├│w sygnalizacji po┼╝arowej.

Wytyczne SITP WP-02:2021 zosta┼éy pozytywnie ocenione przez Komend─Ö G┼é├│wn─ů Pa┼ästwowej Stra┼╝y Po┼╝arnej, Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpo┼╝arowej im. J├│zefa Tuliszkowskiego Pa┼ästwowy Instytut Badawczy oraz Szko┼é─Ö G┼é├│wn─ů S┼éu┼╝by Po┼╝arniczej, jako┬ákompleksowy zbi├│r najwa┼╝niejszych informacji i zasad wiedzy technicznej, dotycz─ůcych projektowania i instalacji system├│w sygnalizacji po┼╝arowej.

Nowa wersja Wytycznych jest zaktualizowana zgodnie z nowelizacj─ů specyfikacji technicznej CEN/TS 54-14:2018. Zamieszczono w niej r├│wnie┼╝ dodatkowe zagadnienia, w tym problematyk─Ö zg┼éaszan─ů przez u┼╝ytkownik├│w Wytycznych. W ocenie ww. instytucji Pa┼ästwowej Stra┼╝y Po┼╝arnej publikacja jest cennym ┼║r├│d┼éem wiedzy dedykowanym osobom zajmuj─ůcym si─Ö projektowaniem i instalowaniem system├│w sygnalizacji po┼╝arowej.

Wprowadzenie
Niniejsze Wytyczne stanowi─ů zbi├│r zasad wiedzy technicznej, przeznaczony do stosowania przez projektant├│w instalacji sygnalizacji po┼╝arowej i mog─ů by─ç wykorzystywane przez osoby, uczestnicz─ůce w odbiorach tych instalacji.

Opracowanie Wytycznych SITP WP-02:2010, jak i obecnej wersji SITP WP-02:2021, zosta┼éo zainicjowane Uchwa┼é─ů nr 74/2004 Zarz─ůdu G┼é├│wnego Stowarzyszenia In┼╝ynier├│w i Technik├│w Po┼╝arnictwa z dnia 10 grudnia 2004 r., powo┼éuj─ůc─ů sta┼éy Komitet Techniczny do spraw opracowania Wytycznych SITP z zakresu projektowania instalacji sygnalizacji po┼╝arowej.

Wytyczne SITP WP-02:2021 oraz ich pierwotna wersja, zosta┼éy pozytywnie ocenione przez Komend─Ö G┼é├│wn─ů Pa┼ästwowej Stra┼╝y Po┼╝arnej, jako ┼║r├│d┼éo wiedzy technicznej, dotycz─ůce wymaga┼ä projektowych dla instalacji sygnalizacji po┼╝arowej, m.in. w kontek┼Ťcie szkole┼ä i kurs├│w organizowanych dla projektant├│w tych instalacji.

Cz┼éonkowie Komitetu Technicznego, do opracowania pierwszej wersji Wytycznych, wykorzystali w niezb─Ödnym zakresie, postanowienia zawarte w specyfikacji PKN-CEN/TS 54-14:2006, normie brytyjskiej BS 5839-1:2002 [37], oraz niemieckich wytycznych VdS 2095:2005-02 [50], Skorzystano r├│wnie┼╝ z wiedzy, zawartej w referatach wyg┼éoszonych podczas, odbywaj─ůcych si─Ö od wielu lat, bran┼╝owych Og├│lnopolskich Warsztatach ÔÇ×Sygnalizacja i Automatyka Po┼╝arowa SAP”.

Niniejsza wersja Wytycznych jest zaktualizowana zgodnie z nowelizacj─ů specyfikacji technicznej CEN/TS 54-14:2018. Zamieszczono w niej r├│wnie┼╝ dodatkowe zagadnienia, w tym problematyk─Ö zg┼éaszan─ů przez u┼╝ytkownik├│w Wytycznych.

Cz┼éonkowie Komitetu Technicznego uczestnicz─ůcy w opracowaniu Wytycznych:Jerzy Ciszewski ITB, Warszawa
Krzysztof Kunecki Schrack-Seconet Polska Sp. z o.o., Warszawa
Władysław Markowski POLON-ALFA S.A., Bydgoszcz (koordynator opracowania)
Janusz Sawicki ITB, Warszawa
Mariusz Sobecki SITP, Warszawa

Cz┼éonkowie Komitetu Technicznego uczestnicz─ůcy w opracowaniu aktualizacji Wytycznych:
Ryszard Małolepszy SITP, Warszawa
Mariusz Sobecki SITP, Warszawa

Opiniuj─ůcy Wytyczne:
Andrzej Obłój Xtralis, Wlk. Brytania
Wojciech Pichura Biuro projektowe PROJEKT 3, Krak├│w
Waldemar Wn─Ök SGSP, Warszawa
Piotr Wojtaszewski KG PSP, Warszawa
Witold ┼╗urkowski A AT Holding S.A., Warszawa

Opiniuj─ůcy aktualizacj─Ö Wytycznych:
Marcin Barnat POLON-ALFA S.A., Bydgoszcz
Jakub Bednarz Robert Bosh Sp. z o.o., Warszawa
Dariusz Cygankiewicz Merawex Sp. z o.o., Gliwice
Przemysław Kubica SGSP, Warszawa
Krzysztof Kunecki chrack-Seconet Polska Sp. z o.o., Warszawa
Edward Skiepko Izba Rzeczoznawc├│w SITP, Warszawa
Piotr Wojtaszewski SITP, Warszawa

Opracowanie redakcyjne:
El┼╝bieta Czajka

Projekt i skład:
Joanna Klaus

 

Spis tre┼Ťci:
1. POSTANOWIENIA OGÓLNE / 7
1.1. Umocowanie prawne Wytycznych / 7
1.2. Cel i zakres stosowania instalacji sygnalizacji po┼╝arowej / 7
1.3. Kwalifikacje i odpowiedzialno┼Ť─ç / 8

2. TERMINOLOGIA I SYMBOLE GRAFICZNE / 9
2.1. Okre┼Ťlenia i poj─Öcia / 9
2.2. Najcz─Ö┼Ťciej u┼╝ywane skr├│ty / 20
2.3. Symbole graficzne / 21

3. KONCEPCJA OCHRONY-ZAŁOŻENIA / 24
3.1. Wym├│g zabezpieczeni / 24
3.2. Ustalenia przed podj─Öciem prac projektowych / 24
3.3. Ustalenie Zakresu Ochron / 25
3.3.1. Zakres ochrony / 25
3.3.2. Mo┼╝liwe zakresy ochrony / 25
3.3.3. Wyb├│r zakresu ochrony / 29
3.3.4. Obszary niewymagaj─ůce ochrony / 30
3.4. Post─Öpowanie w razie alarmu po┼╝arowego / 31

4. PROJEKTOWANIE / 32
4.1. Etapy projektowania / 32
4.2. Strefy po┼╝arowe, dozorowe i alarmowe / 32
4.2.1. Strefy po┼╝arowe / 32
4.2.2. Strefy dozorow / 33
4.2.3. Podział obiektu na strefy dozorowe / 34
4.2.4. Strefy alarmowe / 35
4.3. Wyb├│r systemu sygnalizacji po┼╝arowej / 36
4.3.1. System konwencjonalny czy adresowalny / 36
4.3.2. Og├│lne kryteria wyboru / 37
4.3.3. Dob├│r urz─ůdze┼ä tworz─ůcych instalacj─Ö / 38
4.4. Dob├│r czujek po┼╝arowych / 38
4.4.1. Zjawiska po┼╝arowe wykrywane przez czujki / 38
4.4.2. Czujki dymu / 39
4.4.3. Czujki ciepła / 42
4.4.4. Czujki płomienia / 45
4.4.5. Czujki gaz├│w po┼╝arowych / 46
4.4.6. Czujki wielodetektorowe / 46
4.4.7. Kryteria doboru rodzaju czujki po┼╝arowej / 47
4.5. Rozplanowanie i rozmieszczenie czujek / 55
4.5.1. Rozprzestrzenianie si─Ö po┼╝aru / 55
4.5.2. Rozmieszczenie czujek na stropie płaskim / 59
4.5.3. Rozmieszczenie czujek w w─ůskich pomieszczeniach / 62
4.5.4. Czujki pod pochyłymi stropami i dachami oraz dachami pilastymi (szedowymi) / 62
4.5.5. Odleg┼éo┼Ť─ç czujek od ┼Ťcian, przepierze┼ä i przeszk├│d / 64
4.5.6. Rozmieszczenie czujek z uwzgl─Ödnieniem podci─ůg├│w / 66
4.5.7. Rozmieszczenie czujek pod podestami i sufitami kratowymi / 69
4.5.8. Dozorowanie przestrzeni nad podwieszonym sufitem i pod podniesion─ů pod┼éog─ů / 70
4.5.9. Wp┼éyw wentylacji i pr─ůd├│w powietrza na rozmieszczenie czujek / 72
4.5.10. Rozmieszczenie czujek liniowych / 73
4.5.11. Rozmieszczenie czujek ochrona lokalna w celu wysterowania zamkni─Öcia przeciwpo┼╝arowego / 75
4.5.12. Rozmieszczenie czujek w klatkach schodowych / 77
4.6. Dob├│r i rozmieszczenie r─Öcznych ostrzegaczy / 77
4.7. Instalacja przewodowa / 79
4.7.1 Unie dozorowe / 79
4.7.2. Grupowanie czujek / 83
4.7.3. Okablowanie / 85
4.7.4. Rezystancja żył przewodów w warunkach pożaru / 93
4.8. Ograniczanie skutków uszkodzeń / 94
4.9. Zasilanie / 95
4.9.1. Obwody zasilania urz─ůdze┼ä przeciwpo┼╝arowych / 95
4.9.2. Zasilanie rezerwowe instalacji sygnalizacji po┼╝arowej / 96
4.9.3. Zasilanie rezerwowe sterowanych urz─ůdze / 98
4.10. Sygnalizatory alarmowe / 98
4.10.1. Rodzaje sygnalizator├│w alarmowych / 98
4.10.2. Poziom nat─Ö┼╝enia d┼║wi─Öku sygnalizator├│w / 99
4.10.3. Zasady do┼é─ůczania po┼╝arowych urz─ůdze┼ä alarmowych / 99
4.10.4. Pewno┼Ť─ç obwod├│w alarmowania / 100
4.10.5. Sygnalizatory głosowe / 101
4.10.6. Sygnalizatory optyczne / 102
4.11. Centrala sygnalizacji po┼╝arowej / 104
4.11.1. Lokalizacja centrali sygnalizacji po┼╝arowej / 104
4.11.2. Wymagania dla pomieszczenia centrali sygnalizacji po┼╝arowej / 104
4.12. Ograniczanie fałszywych alarmów i minimalizacja ich skutków / 104
4.12.1. Zasady og├│lne / 104
4.12.2. Realizacja układów koincydencji / 107
4.12.3. Wyb├│r rodzaju czujek dla po┼é─ůcze┼ä koincydencyjnych / 111
4.13. Wykrywanie po┼╝aru z wykorzystaniem zasysaj─ůcych czujek dymu / 112
4.13.1. Zasada dzia┼éania i klasyfikacja czujek zasysaj─ůcych / 112
4.13.2. Podstawowe parametry czujek zasysaj─ůcych / 113
4.13.3. Og├│lne zasady stosowania czujek zasysaj─ůcych / 114
4.13.4. Specyficzne ograniczenia czujek zasysaj─ůcych, nie wyst─Öpuj─ůce w czujkach punktowych – niezr├│wnowa┼╝enie czu┼éo┼Ťci punkt├│w zasysaj─ůcych / 115
4.13.5. Zasady stosowania zasysaj─ůcych czujek dymu w klasie A / 116
4.13.6. Zasady stosowania zasysaj─ůcych czujek dymu w klasie B / 118
4.13.7. Zasady stosowania zasysaj─ůcych czujek dymu w klasie C / 119
4.13.8. Uwagi końcowe / 120

5. ZAWARTO┼Ü─ć DOKUMENTACJI PROJEKTOWEJ / 121
5.1. Wymagana zawarto┼Ť─ç dokumentacji projektowej ISP / 121
5.2. Uwagi do zawarto┼Ťci projektu / 123

6. LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA / 123
6.1. Akty prawne / 123
6.2. Normy / 125
6.3. Literatura pozostała / 126

Poni┼╝ej wybrane elementy tych wytycznych.

 

Zasysaj─ůce czujki dymu
Obserwowane zwi─Ökszenie zainteresowania czujkami zasysaj─ůcymi dymu, kt├│re mog─ů znale┼║─ç zastosowanie w sytuacji, gdy niemo┼╝liwe jest zastosowanie czujek dymu punktowych lub liniowych, a tak┼╝e pojawienie si─Ö PN obejmuj─ůcej czujki zasysaj─ůce, da┼éo impuls do zamieszczenia w┬áomawianych Wytycznych SITP obszernego rozdzia┼éu po┼Ťwi─Öconego tym czujkom. Om├│wiono w nim zasad─Ö dzia┼éania i klasyfikacj─Ö, podstawowe parametry czujek zasysaj─ůcych i og├│lne zasady stosowania czujek poszczeg├│lnych klas.

WYTYCZNE PROJEKTOWE DLA ZASYSAJĄCYCH DETEKTORÓW DYMU STRATOS OMAWIAMY W CZASIE SZKOLEŃ PROJEKTOWYCH

Zestawy do szyb├│w:

Zestaw 0 do szyb├│w 29m, Zestaw 1 do 39 m itd.

Zestawy te zawieraj─ů wszystkie, ┬áwymagane w instalacji zasysaj─ůcej detekcji dymu w szybach windowych, ┬áelementy nawet dla najbardziej wymagaj─ůcych klient├│w.

W przypadku projekt├│w powy┼╝ej 6 szyb├│w lub szyb├│w wyj─ůtkowych pod k─ůtem lokalizacji detektora (daleko od szybu) zrobimy ofert─Ö indywidualn─ů. Zestawy zawieraj─ů tak┼╝e zasilacze.

W zestawie poza zasilaczem rabat jest znacznie wi─Ökszy dlatego, je┼Ťli nawet niekt├│re elementy mog─ů by─ç zb─Ödne lub si─Ö powiela─ç w multiplikowanej dostawie to klient w sumie nie przep┼éaca, a my wszyscy mamy u┼éatwion─ů prac─Ö.

Zasada doboru zestaw├│w:

Zestawy zawieraj─ů tak─ů ilo┼Ť─ç rur jak d┼éugo┼Ť─ç szyb├│w minus 6m. Tak wi─Öc Zestaw 0 pasuje do szyb├│w do 29m, pod warunkiem ┼╝e detektor b─Ödzie wisia┼é od poziomu najni┼╝szego 6m wy┼╝ej. W przypadku szyby np. 29, gdzie detektor b─Ödzie wisia┼é na samym dole, czyli 29 minus ok 2.5m (detektor b─Ödzie wisia┼é na najni┼╝szym poziomie 2.5m od pod┼éogi) nale┼╝y dobra─ç zestaw o numer wy┼╝szy. Dodatkowo dla ka┼╝dego szybu wysy┼éamy tzw. symulacje potwierdzaj─ůce zgodno┼Ť─ç zaproponowanego uk┼éadu rur i otwor├│w z norm─ů EN-54-20. Dla detektor├│w Micra zrobione w programie PipeCAD, a dla detektor├│w NAN0-531 zrobione w programie PipeFlow.

Nale┼╝y pami─Öta─ç, ┼╝e na detektory w Polsce wymagane s─ů certyfikaty na zgodno┼Ť─ç z norm─ů EN-54-XX czyli CPR lub CPD i nie s─ů one wystawiane przez CNBOP gdy┼╝ producenci detektor├│w zasysaj─ůcych nie s─ů z Polski.

Natomiast na zasilacze CPR wykonywane jest w CNBOP a ponadto wymagane jest Świadectwo Dopuszczenia wystawiane tylko w CNBOP.

Na rurki i inne akcesoria nie jest wymagany ┼╝aden certyfikat, gdy┼╝ s─ů one cz─Ö┼Ťci─ů detektora dlatego wymagane s─ů w za┼é─ůczeniu raporty z program├│w PipeCAD i PipeFlow.

Ostatnia rzecz to szyby podw├│jne cz─Östo projektowane z u┼╝yciem detektor├│w wielog┼éowicowych,┬á niekiedy zwanych dwuczujkowymi,┬á ┬áprzez projektant├│w system├│w maj─ůcych 2/3/4 g┼éowice w 1 detektorze.

W takim przypadku u┼╝ycie 1 detektora z 2/3/4 g┼éowicami/czujkami na 2/3/4 szyby jest b┼é─Ödem projektowym, gdy┼╝ detektor z 2/3/4 g┼éowicami wisz─ůcy poza pomieszczeniem chronionym zgodnie z DTR producent├│w wymaga zastosowania rurki do wyr├│wnania ci┼Ťnienia, a detektory 2/3/4 g┼éowicowe maj─ů tylko 1 tak─ů rurk─Ö, tak wi─Öc nie mog─Ö wyr├│wna─ç ci┼Ťnienia z 2/3/4 szybami, co mo┼╝e skutkowa─ç tzw. b┼é─Ödami przep┼éywu w detektorze i alarmami technicznymi. Dlatego poza faktem, ┼╝e u┼╝ycie dw├│ch ma┼éych detektor├│w jednog┼éowicowych jest ta┼äsze ni┼╝ du┼╝ego dwug┼éowicowego, rekomendujemy u┼╝ycie 2 oddzielnych detektor├│w w przypadku szyb├│w podw├│jnych. Je┼Ťli szyby s─ů potr├│jne lub poczw├│rne rekomendujemy u┼╝ycie detektor├│w modu┼éowych Stratos ML z 3 lub 4 modu┼éami detekcyjnymi, kt├│re maj─ů indywidualne rurki do wyr├│wnania ci┼Ťnienia i s─ů zarz─ůdzane przez 1 wsp├│lny wy┼Ťwietlacz ML-C lub B

Poni┼╝ej przyk┼éad wytycznych SITP dla klasy czu┼éo┼Ťci B wg SITP znajduj─ůce zastosowanie w magazynach wysokiego sk┼éadowania w Polsce.┬á