SITP -Wytyczne projektowania

ÔÇ×Wytycznych projektowania instalacji sygnalizacji po┼╝arowej SITP WP-02:2010ÔÇŁ, wydana przez Stowarzyszenie In┼╝ynier├│w i Technik├│w Po┼╝arnictwa. Poniewa┼╝ tematyka ta budzi du┼╝e zainteresowanie, poni┼╝ej przedstawiamy informacje o tej publikacji.

Poni┼╝ej wybrane elementy tych wytycznych.

Dotychczasowe źródła zasad projektowania
Projektanci instalacji automatycznego wykrywania po┼╝aru lub, zgodnie z terminologi─ů normalizacyjn─ů ÔÇô ÔÇ×instalacji sygnalizacji po┼╝arowej (ISP)ÔÇŁ, mog─ů korzysta─ç ze Specyfikacji Technicznej CEN/TS 54-14:2004, przygotowanej przez Europejski Komitet Normalizacyjny CEN/TC 72 oraz przet┼éumaczonej i wprowadzonej do polskiego systemu normalizacyjnego jako PKN-CEN/TS 54-14:2006 [1]. Zawiera ona og├│lne wytyczne i w wielu miejscach odwo┼éuje si─Ö do postanowie┼ä b─ůd┼║ uregulowa┼ä krajowych.
Takiego formalnego dokumentu ÔÇô zawieraj─ůcego wymagania krajowe, kt├│re regulowa┼éyby ca┼éo┼Ťciowo sprawy nie tylko projektowania, ale r├│wnie┼╝ odbioru, eksploatacji i konserwacji tych instalacji┬á ÔÇô niestety w Polsce nie ma. Niekt├│re z wymaga┼ä s─ů zamieszczone w r├│┼╝nych aktach prawnych (ustawach i rozporz─ůdzeniach), np. zwi─ůzane z kablami zasilaj─ůcymi i steruj─ůcymi urz─ůdzenia przeciwpo┼╝arowe, kt├│re znalaz┼éy si─Ö w rozporz─ůdzeniu Ministra Infrastruktury [8].
Wspomniana Specyfikacja Techniczna PKN-CEN/TS 54-14:2006 zawiera podstawowe zasady projektowania, kt├│re s─ů uj─Öte w tek┼Ťcie zasadniczym dokumentu (uzgodnionym przez wszystkie kraje UE) i┬ázalecenia szczeg├│┼éowe, zawarte w┬áza┼é─ůcznikach, kt├│re r├│┼╝ni─ů si─Ö od zalece┼ä obowi─ůzuj─ůcych w niekt├│rych krajach UE, takich jak Niemcy czy Wielka Brytania. Te szczeg├│┼éowe zalecenia mia┼éy stanowi─ç tymczasowe propozycje dla kraj├│w, w┬ákt├│rych nie ma w┼éasnych narodowych wytycznych w tym zakresie.
W pierwotnym zamierzeniu specyfikacja techniczna by┼éa przewidziana do pr├│bnego stosowania przez trzy lata, a nast─Öpnie cz┼éonkowie Europejskiego Komitetu Normalizacyjnego CEN mieli przed┼éo┼╝y─ç swoje uwagi w zakresie mo┼╝liwo┼Ťci przekszta┼écenia specyfikacji w norm─Ö europejsk─ů. Niestety nie ma porozumienia w┼Ťr├│d kraj├│w UE co do szczeg├│┼é├│w, czego skutkiem jest brak uzgodnionej normy europejskiej z┬ázakresu projektowania ISP.
Powsta┼é projekt takiej normy, w kt├│rym wiele postanowie┼ä (ponad 70) pozostawiono do sprecyzowania b─ůd┼║ uzupe┼énienia przez komitety narodowe. W efekcie nie b─Ödzie to jednolita norma EN, lecz wiele norm narodowych maj─ůcych ten sam uk┼éad, w┬ákt├│rym b─Ödzie mo┼╝na ┼éatwo odnale┼║─ç uregulowania tego samego zagadnienia w┬átym samym rozdziale lub pod tym samym punktem normy w ka┼╝dym kraju unijnym. Na ostatnim posiedzeniu plenarnym CEN/TC72 w pa┼║dzierniku w┬áKatowicach podj─Öto uchwa┼é─Ö wzywaj─ůc─ů komitety narodowe do przyspieszenia prac nad t─ů norm─ů.┬á Pr├│ba przyspieszenie prac nad EN w zakresie projektowania wynika z post─Öpu prac nad opracowaniem normy mi─Ödzynarodowej, kt├│rej projekt ISO/CD 7240-14.2 [6] zosta┼é przedstawiony w czerwcu ub. r. Na uregulowania w tym projekcie du┼╝y wp┼éyw maj─ů wymagania normy ameryka┼äskiej NFPA 72 [4].
Niepe┼ény zakres informacji i wymaga┼ä obejmuj─ůcych projektowanie instalacji sygnalizacji po┼╝arowej w specyfikacji krajowej powoduje, ┼╝e projektanci w szczeg├│lnych przypadkach lub w pe┼éni korzystaj─ů z innych ┼║r├│de┼é, np. normy brytyjskiej BS 5839-1 [2], wytycznych niemieckich VdS 2095 [3] ÔÇô do niedawna uwa┼╝anych w Polsce za podstawowe ÔÇô czy rzadziej z ameryka┼äskiej normy NFPA 72 [4]. Problem w┬átym, ┼╝e wymagania w tych dokumentach nie s─ů jednakowe, niekt├│re zagadnienia s─ů w ka┼╝dym z nich przedstawiane w┬áodmienny spos├│b.
Mimo ┼╝e o instalacjach (systemach) sygnalizacji po┼╝arowej wspomniano w trzech ustawach i kilku rozporz─ůdzeniach dw├│ch resort├│w, to brak oficjalnych wytycznych znacznie utrudnia projektowanie, a nast─Öpnie odbiory tych instalacji. Ponadto fakt, ┼╝e dotychczas dyrektywa budowlana CPD, a┬áobecnie rozporz─ůdzenie Rady UE wymagaj─ů poddawania urz─ůdze┼ä tworz─ůcych ISP obowi─ůzkowej certyfikacji przez notyfikowane jednostki certyfikuj─ůce wg najostrzejszej procedury na zgodno┼Ť─ç ze zharmonizowanymi Normami Europejskimi ┼Ťwiadczy, i┼╝ problem instalacji wykrywania po┼╝aru w┬ábudynkach jest traktowany powa┼╝nie.
Paradoks polega na tym, ┼╝e wymaga si─Ö od producenta, aby wprowadzi┼é do obrotu najwy┼╝szej klasy produkt, podczas gdy nie wymaga si─Ö w Polsce najwy┼╝szych kwalifikacji od projektanta ani wykonawcy tych instalacji. Wiadomo ┼╝e najlepszy certyfikowany wyr├│b mo┼╝e nie spe┼éni─ç swojej funkcji, do kt├│rej zosta┼é przewidziany, je┼╝eli b─Ödzie niew┼éa┼Ťciwie zaprojektowana z jego wykorzystaniem instalacja, ┼║le wykonana i┬áskonfigurowana czy ┼║le serwisowana.

Inicjatywa Stowarzyszenia In┼╝ynier├│w i Technik├│w Po┼╝arnictwa
Maj─ůc na uwadze powy┼╝sze, w celu ochrony inwestor├│w, kt├│rzy nie maj─ů mo┼╝liwo┼Ťci obiektywnej oceny jako┼Ťci us┼éug oraz w┬ácelu ograniczenia ewentualnych strat po┼╝arowych z tego wynikaj─ůcych, z┬áinicjatywy Stowarzyszenia In┼╝ynier├│w i┬áTechnik├│w Po┼╝arnictwa (SITP) pod patronatem Polskiego Centrum Akredytacji (PCA) wdro┼╝ono w┬áPolsce system dobrowolnej certyfikacji us┼éug w dziedzinie ochrony przeciwpo┼╝arowej, w┬átym obejmuj─ůcych tak┼╝e projektowanie ISP.
Rozszerzaj─ůc t─Ö inicjatyw─Ö, Zarz─ůd G┼é├│wny SITP podj─ů┼é Uchwa┼é─Ö nr 74/2004 w sprawie powo┼éania Komitetu Technicznego do opracowania Wytycznych SITP, dotycz─ůcych System├│w Sygnalizacji Po┼╝arowej, w szczeg├│lno┼Ťci zespo┼éu roboczego do opracowania projektu Wytycznych, obejmuj─ůcych Projektowanie system├│w sygnalizacji po┼╝arowej. W sk┼éad zespo┼éu weszli przedstawiciele CNBOP, SGSP, SITP, firm zajmuj─ůcych si─Ö projektowaniem instalacji oraz producent├│w system├│w sygnalizacji po┼╝arowej. Nale┼╝y zaznaczy─ç, ┼╝e wi─Ökszo┼Ť─ç cz┼éonk├│w zespo┼éu roboczego by┼éa jednocze┼Ťnie cz┼éonkami Komitetu Technicznego nr 264 ds. System├│w Sygnalizacji Po┼╝arowej przy PKN.
Aby zachowa─ç jednolit─ů form─Ö ca┼éego dokumentu, pierwotny projekt Wytycznych SITP (nazywanych te┼╝ Standardem SITP) zosta┼é przygotowany przez koordynatora tematu i przedstawiony do oceny i konsultacji wszystkim cz┼éonkom grupy roboczej. Zg┼éoszone zasadne uwagi zosta┼éy uwzgl─Ödnione i w takiej postaci robocza wersja Wytycznych, wydana przez POLON- -ALFA na pocz─ůtku 2009 r. w formie broszury, zosta┼éa zaprezentowana projektantom do oceny podczas spotka┼ä szkoleniowych i┬áwarsztat├│w.
Nale┼╝y wspomnie─ç, ┼╝e ÔÇô jako pierwsza publikacja podobnego rodzaju ÔÇô zosta┼éy wydane Wytyczne Projektowania O┼Ťwietlenia Awaryjnego SITP WP-01:2006, kt├│re cieszy┼éy si─Ö du┼╝ym zainteresowaniem projektant├│w.

Materia┼éy wyj┼Ťciowe do Wytycznych SITP WP-02
Wersja robocza Wytycznych spotka┼éa si─Ö z przychylnym przyj─Öciem, czego zainteresowani dawali liczne dowody, chwal─ůc sp├│jne i kompleksowe om├│wienie tematyki. Nie oby┼éo si─Ö jednak bez uwag i propozycji poprawek i uzupe┼énie┼ä, kt├│re zosta┼éy wprowadzone. Tak zmodyfikowane Wytyczne SITP WP-02:2010 [7] pod koniec 2010 r. zosta┼éy przez Zarz─ůd G┼é├│wny SITP przekazane do zaopiniowania najwa┼╝niejszym organizacjom instytucjonalnym zwi─ůzanym z┬áochron─ů przeciwpo┼╝arow─ů: KG PSP, CNBOP, SGSP i ITB.
Generalnie Wytyczne SITP WP-02 [7] bazuj─ů na specyfikacji PKN-CEN/TS
54-14:2006, rozszerzaj─ůc j─ů nie tylko o┬áznaczn─ů cz─Ö┼Ť─ç informacyjn─ů, ale r├│wnie┼╝ o┬ádodatkowe wymagania tzw. krajowe. Zmieniono niekt├│re wymagania zawarte w specyfikacji, id─ůc w kierunku ich zaostrzenia, wykorzystuj─ůc postanowienia przepis├│w brytyjskich BS 5839-1 [2] lub niemieckich VdS 2095 [3].
Redaguj─ůc cz─Ö┼Ť─ç informacyjn─ů, wykorzystano wiedz─Ö zawart─ů w referatach wyg┼éoszonych podczas odbywaj─ůcych si─Ö od wielu lat bran┼╝owych Og├│lnopolskich Warsztat├│w Systemy sygnalizacji po┼╝arowej ZACISZE, zw┼éaszcza autorstwa Jerzego Ciszewskiego ÔÇô specjalisty CNBOP i┬áaktualnie ITB.
Założono, że Wytyczne SITP WP-02 powinny stanowić swego rodzaju kompendium wiedzy z zakresu sygnalizacji pożarowej, dlatego zdecydowano o umieszczeniu w nich wielu podstawowych informacji z zakresu wykrywania i sygnalizowania pożaru.

Przykładowe wybrane zagadnienia ujęte w Wytycznych
Terminologia
W Wytycznych SITP wprowadzono obszerny rozdzia┼é terminologiczny. Podane zosta┼éy definicje i okre┼Ťlenia nie tylko u┼╝ywane w dokumencie, ale tak┼╝e okre┼Ťlenia z dziedziny sygnalizacji po┼╝arowej spotykane na co dzie┼ä, kt├│re jako poprawne powinny by─ç stosowane przez zainteresowanych. Zdecydowano si─Ö na to dlatego, gdy┼╝ nieprawid┼éowe okre┼Ťlenia s─ů stosowane w┬áaktach prawnych, powoduj─ůc ich niejednoznaczne rozumienie. Tam, gdzie by┼éo to mo┼╝liwe, zosta┼éy przy definicjach podane odwo┼éania do norm. Niekt├│re definicje zosta┼éy uproszczone bez szkody dla ich zrozumienia, gdy┼╝ te podane na u┼╝ytek norm by┼éy zbyt sformalizowane.
W rozdziale tym zwr├│cono m.in. uwag─Ö na r├│┼╝nic─Ö pomi─Ödzy systemem a instalacj─ů sygnalizacji po┼╝arowej, wyra┼║nie akcentowan─ů w dziedzinie wykrywania i sygnalizowania po┼╝aru. To rozr├│┼╝nienie wg autor├│w powinno dotyczy─ç zreszt─ů tak┼╝e innych instalacji.
System sygnalizacji po┼╝arowej (SSP) to zbi├│r kompatybilnych element├│w/urz─ůdze┼ä, kt├│re mog─ů tworzy─ç instalacj─Ö o┬áokre┼Ťlonej konfiguracji, zdoln─ů do wykrywania po┼╝aru, inicjowania alarmu i innych stosownych dzia┼éa┼ä. Wytw├│rc─ů SSP jest producent urz─ůdze┼ä. O instalacji sygnalizacji po┼╝arowej (ISP) mo┼╝emy wi─Öc m├│wi─ç dopiero w├│wczas, gdy elementy SSP s─ů fizycznie po┼é─ůczone w konfiguracji zaproponowanej przez projektanta.

Zakres ochrony
Zosta┼éy om├│wione mo┼╝liwe do zastosowania zakresy ochrony w odniesieniu do ca┼éego lub cz─Ö┼Ťci obiektu, z pogl─ůdowymi rysunkami oraz wskaz├│wkami dotycz─ůcymi wyboru zakresu ochrony. Wprowadzono jako dodatkowy zakres ÔÇ×ochron─Ö nieautomatyczn─ůÔÇŁ, polegaj─ůc─ů na stosowaniu w┬áISP wy┼é─ůcznie r─Öcznych ostrzegaczy po┼╝arowych. Taka ochrona ma uzasadnienie w┬áwielu przypadkach i jest uwzgl─Ödniona w┬ánormach brytyjskiej [2] i ameryka┼äskiej [4].
Rozmieszczenie r─Öcznych ostrzegaczy po┼╝arowych
W Wytycznych SITP zrezygnowano z podawania maksymalnej odleg┼éo┼Ťci pomi─Ödzy ostrzegaczami ROP na rzecz okre┼Ťlenia d┼éugo┼Ťci drogi doj┼Ťcia do najbli┼╝szego ostrzegacza (rys. 1).
Wed┼éug Wytycznych r─Öczne ostrzegacze po┼╝arowe powinny by─ç tak rozmieszczone, aby ┼╝adna osoba nie musia┼éa przebywa─ç do najbli┼╝szego ostrzegacza drogi d┼éu┼╝szej ni┼╝ 30 m. Wyj─ůtkiem s─ů budynki, w kt├│rych osoby maj─ů ograniczon─ů zdolno┼Ť─ç przemieszczania si─Ö, lub przypadki, gdy istnieje mo┼╝liwo┼Ť─ç gwa┼étownego rozwoju po┼╝aru ÔÇô w├│wczas odleg┼éo┼Ť─ç ta powinna by─ç zmniejszona do 20 m. W normach BS [2] i VdS [3] jest dodatkowo podawany wym├│g odleg┼éo┼Ťci pomi─Ödzy r─Öcznymi ostrzegaczami wynosz─ůcej nie mniej ni┼╝ 45 lub 40 m.

Dob├│r czujek po┼╝arowych
Znacznie rozszerzono w stosunku do specyfikacji [1] rozdzia┼é omawiaj─ůcy kryteria doboru czujek po┼╝arowych wraz z┬ácharakterystyk─ů czujek i ich klasyfikacj─ů oraz badaniem przydatno┼Ťci w po┼╝arach testowych. Ma to na celu lepsze poznanie cech poszczeg├│lnych rodzaj├│w czujek, aby projektanci przy doborze mogli w pe┼éni kierowa─ç si─Ö rozumieniem ich specyfiki.

Powierzchnia dozorowania czujek
Zastanowienia wymaga┼éo przyj─Öcie zasad ustalania powierzchni dozorowania i┬áwysoko┼Ťci instalowania punktowych czujek ciep┼éa i dymu. Poniewa┼╝ w Polsce nie prowadzi si─Ö bada┼ä podstawowych z tego zakresu, nale┼╝a┼éo wybra─ç kt├│r─ů┼Ť z propozycji ze znanych dokument├│w. Ostatecznie zdecydowano przyj─ů─ç propozycj─Ö podan─ů w za┼é─ůczniku specyfikacji [1], jako obecnie najcz─Ö┼Ťciej wykorzystywan─ů. Jak r├│┼╝norodne s─ů pod tym wzgl─Ödem wymagania w┬áposzczeg├│lnych dokumentach, przedstawiono w tabelach 1 i 2.
Tak─ů sam─ů zasad─Ö okre┼Ťlania powierzchni dozorowania jak w Specyfikacji [1] na podstawie sta┼éego promienia dzia┼éania czujki jest r├│wnie┼╝ stosowany w BS [2]

Tab. 1 Czujki ciepła punktowe klasy A1

Wg dokumentu:

CEN/TS 54-14

VdS 2095

BS 58-39-1

NFPA 72

ISO/WD 7240-14

Wysoko┼Ť─ç┬á
instalowania

do 8 m

do 7,5 m

do 9 m

do 9,1 m (30 ft)

do 6 m

Promień 
działania D

5,0 m

3,5 m do 4,7 m
zale┼╝y od powierzchni dozorowej

5,3 m

6,4 m do H=3 m
im wyżej, tym promień mniejszy

5,1 m

Tab. 2 Czujki dymu punktowe

Wg dokumentu:

CEN/TS 54-14

VdS 2095

BS 58-39-1

NFPA 72

ISO/WD 7240-14

Wysoko┼Ť─ç┬á
instalowania

do 11 m

do 12 m

do 10,5 m

do 9,1 m (30 ft)

do 15 m

Promień 
działania

7,5 m

5,7m do 7,7 m
zale┼╝y od
powierzchni dozorowej

7,5 m

6,4 m do H=3 m
im wyżej, tym promień mniejszy

7,2 m

Rozmieszczenie czujek punktowych
Rozdzia┼é dotycz─ůcy rozmieszczania czujek na stropach p┼éaskich i pochy┼éych oraz kasetonowych zosta┼é wsparty wieloma rysunkami wyja┼Ťniaj─ůcymi r├│┼╝ne, spotykane przypadki, co znacznie u┼éatwia przyswojenie zasad projektowania.
Przyj─Öta w Wytycznych SITP zasada sta┼éego promienia dzia┼éania D czujek ma konsekwencje w okre┼Ťlaniu wszystkich innych odleg┼éo┼Ťci. W wytycznych VdS [3] przyj─Öto zasad─Ö sta┼éej powierzchni, a┬áw┬áNFPA [4] oraz projekcie ISO [6] zasad─Ö sta┼éej odleg┼éo┼Ťci mi─Ödzy czujkami.
Zasada sta┼éego promienia wydaje si─Ö najbardziej przekonuj─ůca. Post─Öpuj─ůc zgodnie z ni─ů, w korytarzach czy w w─ůskich pomieszczeniach o szeroko┼Ťci poni┼╝ej 3 m, odleg┼éo┼Ťci mi─Ödzy czujkami nie powinny przekracza─ç 2D, czyli wg Wytycznych SITP dla czujek ciep┼éa wynosz─ů 10 m, dla czujek dymu 15 m. Odleg┼éo┼Ť─ç od ┼Ťciany na ko┼äcu w─ůskiego pomieszczenia powinna by─ç nie wi─Öksza ni┼╝ D i┬ánie mniejsza ni┼╝ 0,5 m (rys. 3).
Stosuj─ůc zasad─Ö sta┼éej odleg┼éo┼Ťci, mieliby┼Ťmy w tym przypadku odleg┼éo┼Ťci mi─Ödzy czujkami ciep┼éa a = 7 m i mi─Ödzy czujkami dymu a = 10,5 m. Wida─ç znaczne r├│┼╝nice w┬ápodej┼Ťciach obu zasad.

Rozmieszczenie czujek liniowych dymu
W Wytycznych SITP zosta┼é zmniejszony zasi─Ög dzia┼éania D liniowych czujek dymu z 7,5 m do 6,0 m zgodnie z wymaganiami VdS 2095 [2] i CEA [5] (rys. 4). Uznano, ┼╝e odleg┼éo┼Ť─ç od ┼║r├│d┼éa po┼╝aru do wi─ůzki podczerwieni czujki liniowej nie mo┼╝e by─ç taka sama jak promie┼ä dzia┼éania czujki punktowej. W┬áczujce punktowej do zadzia┼éania wystarczy, gdy dym osi─ůgnie tylko komor─Ö pomiarow─ů, natomiast aby zadzia┼éa┼éa czujka liniowa, rozprzestrzeniaj─ůcy si─Ö dym powinien przeci─ů─ç jej wi─ůzk─Ö podczerwieni.
Uzasadnieniem tej zmiany jest r├│wnie┼╝ spos├│b rozmieszczenia obu tych rodzaj├│w czujek w komorze po┼╝ar├│w testowych. Odleg┼éo┼Ť─ç czujki punktowej od ┼║r├│d┼éa po┼╝aru wynosi 3 m, a od wi─ůzki podczerwieni czujki liniowej ÔÇô 2,5 m. W takich samych wi─Öc w przybli┼╝eniu proporcjach powinny by─ç uwzgl─Ödnione zasi─Ögi dzia┼éania obu rodzaj├│w czujek (rys. 5).

Czujki rozmieszczone nie pod stropem
Je┼╝eli czujki nie s─ů instalowane pod stropem w odleg┼éo┼Ťciach wynikaj─ůcych z omini─Öcia poduszki cieplnej, lecz np. w┬ápo┼éowie wysoko┼Ťci atrium, w├│wczas ich promie┼ä dzia┼éania d wynosi 12,5% wysoko┼Ťci, na kt├│rej zainstalowano czujk─Ö. Wielko┼Ť─ç ta wynika z zasady wznoszenia si─Ö kolumny konwekcyjnej produkt├│w spalania (rys. 6) w po┼╝arze p┼éomieniowym w postaci odwr├│conego sto┼╝ka o┬ák─ůcie O = 14o.
W literaturze spotyka si─Ö dwie warto┼Ťci k─ůta O odwr├│conego sto┼╝ka kolumny konwekcyjnej gor─ůcego powietrza, gaz├│w i┬ádymu w po┼╝arze. Wg normy [2] i wzorowanej na niej specyfikacji [1] k─ůt O = 14o, za┼Ť wg normy [4] k─ůt O = 22o.
Brak jest jakichkolwiek informacji, czy w obu badaniach źródło pożaru i warunki pomiarów były identyczne.
W pr├│bach przeprowadzonych przez specjalist├│w CNBOP w bardzo du┼╝ej sali, przy wykorzystaniu jako ┼║r├│d┼éa po┼╝aru pianki poliuretanowej stosowanej w po┼╝arze testowym TF4, k─ůt ten zbli┼╝a┼é si─Ö do 30o.
Przyj─Öta warto┼Ť─ç k─ůta O decyduje o g─Östo┼Ťci rozmieszczenia czujek (promie┼ä dzia┼éania d), np. liniowych czujek dymu w┬áwolnej przestrzeni, gdy nie s─ů instalowane pod stropem.
Poniewa┼╝ z za┼éo┼╝enia w Standardzie SITP przyjmuje si─Ö warunki ostrzejsze, gwarantuj─ůce wi─Öksze bezpiecze┼ästwo, dlatego wybrano k─ůt O = 14o, co nie znaczy, ┼╝e w┬áporozumieniu z inwestorem, w uzasadnionych przypadkach nie mo┼╝na by┼éoby przyj─ů─ç O = 22o.

Ograniczenie liczby elementów w pętli dozorowej
O ile liczba czujek lub r─Öcznych ostrzegaczy po┼╝arowych w liniach dozorowych promieniowych (niezap─Ötlonych) w wi─Ökszo┼Ťci kraj├│w jest podobna, ograniczona do 32 czujek lub 10 r─Öcznych ostrzegaczy, o tyle liczb─Ö element├│w adresowalnych w┬áp─Ötli dozorowej pozostawiono do uregulowa┼ä narodowych. Dzisiejsza technika umo┼╝liwia zaprojektowanie konstrukcji central sygnalizacji po┼╝arowej pozwalaj─ůcych na prac─Ö w p─Ötli dozorowej du┼╝ej liczby element├│w liniowych (czujek, ROP-
-├│w, sygnalizator├│w, element├│w wej┼Ťcia/wyj┼Ťcia).
W wy┼Ťcigu konkurencyjnym pojawi┼éy si─Ö systemy, kt├│re pozwalaj─ů na pod┼é─ůczenie do p─Ötlowej linii dozorowej, np. 99 do 127 czujek i r─Öcznych ostrzegaczy oraz dodatkowo 99 do 127 pozosta┼éych element├│w. Autorzy uznali, ┼╝e jest to niedopuszczalne z punktu widzenia pewno┼Ťci dzia┼éania i niezawodno┼Ťci instalacji oraz bezpiecze┼ästwa po┼╝arowego.
Dlatego w Standardzie SITP zosta┼éo przyj─Öte, podobnie jak w wytycznych VdS [3] i wytycznych Europejskiego Zwi─ůzku Ubezpieczycieli (Comit├ę Europ├ęen des Assurances) CEA [5], ┼╝e w Polsce obowi─ůzuje ograniczenie do 128 ┼é─ůcznej liczby czujek, r─Öcznych ostrzegaczy i pozosta┼éych element├│w liniowych w p─Ötli dozorowej. Elementy o r├│┼╝nych funkcjach: detekcji, sterowania, sygnalizacji itp. powinny by─ç ponadto oddzielone izolatorami zwar─ç, przy czym je┼╝eli izolatory zwar─ç s─ů elementami samodzielnymi, nie wlicza si─Ö ich w┬áog├│ln─ů liczb─Ö element├│w w p─Ötli. ┼ü─ůczna powierzchnia dozorowana przez czujki w┬átakiej p─Ötli dozorowej nie mo┼╝e przekracza─ç 6000 m2.

Okablowanie
W Wytycznych SITP szczeg├│┼éowo, w formie tabelarycznej przedstawiono wymagania dla r├│┼╝nych po┼é─ůcze┼ä w instalacjach ochrony przeciwpo┼╝arowej, kt├│re wsp├│┼épracuj─ů jako zintegrowane z instalacj─ů sygnalizacji po┼╝arowej. Zosta┼éy uwzgl─Ödnione przy tym wymagania dotycz─ůce kabli s┼éu┼╝─ůce do po┼é─ůczenia w warunkach po┼╝aru zawarte w Rozporz─ůdzeniu Ministra Infrastruktury [8].

Zasysaj─ůce czujki dymu
Obserwowane zwi─Ökszenie zainteresowania czujkami zasysaj─ůcymi dymu, kt├│re mog─ů znale┼║─ç zastosowanie w sytuacji, gdy niemo┼╝liwe jest zastosowanie czujek dymu punktowych lub liniowych, a tak┼╝e pojawienie si─Ö PN obejmuj─ůcej czujki zasysaj─ůce, da┼éo impuls do zamieszczenia w┬áomawianych Wytycznych SITP obszernego rozdzia┼éu po┼Ťwi─Öconego tym czujkom. Om├│wiono w nim zasad─Ö dzia┼éania i klasyfikacj─Ö, podstawowe parametry czujek zasysaj─ůcych i og├│lne zasady stosowania czujek poszczeg├│lnych klas.

Uwagi końcowe
Wytyczne projektowania instalacji sygnalizacji po┼╝arowej SITP WP-02:2010 w┬ápi┼Ťmie z┬ádnia 4 marca 2011┬ár., znak BZ-III-077/3-2/11, zosta┼éy ocenione pozytywnie przez Komend─Ö G┼é├│wn─ů Pa┼ästwowej Stra┼╝y Po┼╝arnej┬á ÔÇ×jako ┼║r├│d┼éo wiedzy technicznej dotycz─ůce wymaga┼ä projektowych dla instalacji sygnalizacji po┼╝arowej, w tym kontek┼Ťcie szkole┼ä i kurs├│w organizowanych dla projektant├│w tych instalacjiÔÇŁ.
Wytyczne SITP WP-02:2010 to pierwsze tak obszerne opracowanie w dziedzinie sygnalizacji po┼╝arowej. Zesp├│┼é opracowuj─ůcy zdaje sobie spraw─Ö, ┼╝e jest to pierwsza edycja, kt├│ra powinna podlega─ç co pewien czas weryfikacji i rozszerzaniu, chocia┼╝by po przyj─Öciu w przysz┼éo┼Ťci normy mi─Ödzynarodowej ISO 7240-14, kt├│rej projekt jako dokument roboczy [6] zosta┼é w czerwcu br. przedstawiony do opiniowania narodowym Komitetom Technicznym, w tym krajowemu KT 264. Niniejsze Wytyczne mog─ů te┼╝ by─ç ┼║r├│d┼éem krajowych uszczeg├│┼éowie┼ä, kt├│re powinny znale┼║─ç si─Ö w przysz┼éej normie PN opracowanej na podstawie przygotowywanej ramowej EN 54-14.

WYTYCZNE PROJEKTOWE DLA ZASYSAJ─äCYCH DETEKTOR├ôW DYMU STRATOS ZNAJDUJ─ä SI─ś W DZIALE „DO POBRANIA”┬á

Zestawy do szyb├│w:

Zestaw 0 do szyb├│w 29m, Zestaw 1 do 39 m itd.

Zestawy te zawieraj─ů wszystkie, ┬áwymagane w instalacji zasysaj─ůcej detekcji dymu w szybach windowych, ┬áelementy nawet dla najbardziej wymagaj─ůcych klient├│w.

W przypadku projekt├│w powy┼╝ej 6 szyb├│w lub szyb├│w wyj─ůtkowych pod k─ůtem lokalizacji detektora (daleko od szybu) zrobimy ofert─Ö indywidualn─ů. Zestawy zawieraj─ů tak┼╝e zasilacze.

W zestawie poza zasilaczem rabat jest znacznie wi─Ökszy dlatego, je┼Ťli nawet niekt├│re elementy mog─ů by─ç zb─Ödne lub si─Ö powiela─ç w multiplikowanej dostawie to klient w sumie nie przep┼éaca, a my wszyscy mamy u┼éatwion─ů prac─Ö.

Zasada doboru zestaw├│w:

Zestawy zawieraj─ů tak─ů ilo┼Ť─ç rur jak d┼éugo┼Ť─ç szyb├│w minus 6m. Tak wi─Öc Zestaw 0 pasuje do szyb├│w do 29m, pod warunkiem ┼╝e detektor b─Ödzie wisia┼é od poziomu najni┼╝szego 6m wy┼╝ej.W przypadku szyby np. 29, gdzie detektor b─Ödzie wisia┼é na samym dole, czyli 29 minus ok 2.5m (detektor b─Ödzie wisia┼é na najni┼╝szym poziomie 2.5m od pod┼éogi) nale┼╝y dobra─ç zestaw o numer wy┼╝szy.Dodatkowo dla ka┼╝dego szybu wysy┼éamy tzw. symulacje potwierdzaj─ůce zgodno┼Ť─ç zaproponowanego uk┼éadu rur i otwor├│w z norm─ů EN-54-20. Dla detektor├│w Micra zrobione w programie PipeCAD, a dla detektor├│w NAN0-531 zrobione w programie PipeFlow.

Nale┼╝y pami─Öta─ç, ┼╝e na detektory w Polsce wymagane s─ů certyfikaty na zgodno┼Ť─ç z norm─ů EN-54-XX czyli CPR lub CPD i nie s─ů one wystawiane przez CNBOP gdy┼╝ producenci detektor├│w zasysaj─ůcych nie s─ů z Polski.

Natomiast na zasilacze CPR wykonywane jest w CNBOP a ponadto wymagane jest Świadectwo Dopuszczenia wystawiane tylko w CNBOP.

Na rurki i inne akcesoria nie jest wymagany ┼╝aden certyfikat, gdy┼╝ s─ů one cz─Ö┼Ťci─ů detektora dlatego wymagane s─ů w za┼é─ůczeniu raporty z program├│w PipeCAD i PipeFlow.

Ostatnia rzecz to szyby podw├│jne cz─Östo projektowane z u┼╝yciem detektor├│w wielog┼éowicowych,┬á niekiedy zwanych dwuczujkowymi,┬á ┬áprzez projektant├│w system├│w maj─ůcych 2/3/4 g┼éowice w 1 detektorze.

W takim przypadku u┼╝ycie 1 detektora z 2/3/4 g┼éowicami/czujkami na 2/3/4 szyby jest b┼é─Ödem projektowym, gdy┼╝ detektor z 2/3/4 g┼éowicami wisz─ůcy poza pomieszczeniem chronionym zgodnie z DTR producent├│w wymaga zastosowania rurki do wyr├│wnania ci┼Ťnienia, a detektory 2/3/4 g┼éowicowe maj─ů tylko 1 tak─ů rurk─Ö, tak wi─Öc nie mog─Ö wyr├│wna─ç ci┼Ťnienia z 2/3/4 szybami, co mo┼╝e skutkowa─ç tzw. b┼é─Ödami przep┼éywu w detektorze i alarmami technicznymi. Dlatego poza faktem, ┼╝e u┼╝ycie dw├│ch ma┼éych detektor├│w jednog┼éowicowych jest ta┼äsze ni┼╝ du┼╝ego dwug┼éowicowego, rekomendujemy u┼╝ycie 2 oddzielnych detektor├│w w przypadku szyb├│w podw├│jnych. Je┼Ťli szyby s─ů potr├│jne lub poczw├│rne rekomendujemy u┼╝ycie detektor├│w modu┼éowych Stratos ML z 3 lub 4 modu┼éami detekcyjnymi, kt├│re maj─ů indywidualne rurki do wyr├│wnania ci┼Ťnienia i s─ů zarz─ůdzane przez 1 wsp├│lny wy┼Ťwietlacz ML-C lub B