Instalacje fotowoltaiczne odgrywają istotną rolę w infrastrukturze energetycznej przedsiębiorstw. Rosnące ceny energii elektrycznej, potrzeba optymalizacji kosztów operacyjnych oraz transformacja energetyczna sprawiają, że firmy coraz częściej inwestują w odnawialne źródła energii.
Instalacje PV coraz częściej znajdują zastosowanie w:
- zakładach produkcyjnych i przetwórczych,
- halach przemysłowych i magazynowych,
- biurowcach, centrach logistycznych, parkach technologicznych,
- centrach danych.
Są to miejsca o wysokim zapotrzebowaniu na energię, ale także o podwyższonym poziomie ryzyka operacyjnego. Każdy przestój w takim obiekcie może generować znaczne straty, nie tylko finansowe.
Instalacje fotowoltaiczne są powszechnie uznawane za potrzebne i bezpieczne, jednak ich obecność realnie wpływa na zwiększenie ryzyka pożarowego obiektu, bez względu na ich usytuowanie (na dachu budynku, obok budynku). Dlatego coraz większe znaczenie zyskuje obszar systemów wczesnej detekcji pożaru dedykowanych instalacjom fotowoltaicznym.
Instalacje fotowoltaiczne a ryzyko pożarowe
Instalacja fotowoltaiczna wprowadza do obiektu nowe, specyficzne źródła ryzyka pożarowego, które nie występują w tradycyjnych systemach elektroenergetycznych. Do najczęstszych zagrożeń należą:
- przegrzewanie się złączy i konektorów,
- uszkodzenia mechaniczne przewodów,
- błędy montażowe i projektowe,
- degradacja komponentów w czasie (starzenie się instalacji),
- czynniki zewnętrzne (naturalne, np. zwierzęta, wyładowania elektryczne).
Panele fotowoltaiczne najczęściej są montowane:
- na dachach hal i budynków biurowych,
- na konstrukcjach naziemnych w bezpośrednim sąsiedztwie obiektów,
- na dedykowanych wiatach, zadaszeniach parkingów,
- rzadziej na konstrukcjach na elewacjach.
Taka lokalizacja instalacji fotowoltaicznych sprawia, że potencjalne źródło pożaru znajduje się w strefach trudnodostępnych. Blisko konstrukcji dachu oraz często w sąsiedztwie stref produkcyjnych i magazynowych.
W przypadku pożaru skutki ogień może rozprzestrzeniać się szybko, powodować uszkodzenie konstrukcji budynku czy zagrożenie dla ludzi.
Dostępne analizy branżowe dotyczące pożarów w budynkach, w których znajdują się instalacje PV wskazują, że:
- obiekty z instalacjami fotowoltaicznymi nie palą się częściej niż budynki bez takich instalacji,
- pożary w obiektach z instalacjami PV są trudniejsze do wykrycia we wczesnej fazie,
- straty materialne są zwykle większe ze względu na późne wykrycie pożaru.
Kluczowym czynnikiem braku ochrony przed pożarem nie jest sama obecność instalacji fotowoltaicznej, ale brak odpowiednio dobranego systemu wczesnej detekcji pożaru, który uwzględnia specyfikę tego typu instalacji.
Rola systemu wczesnej detekcji pożaru
Systemy wczesnej detekcji pożaru działają na zasadzie wykrywania zagrożeń jeszcze przed pojawieniem się otwartego ognia. Mogą monitorować obecność cząstek dymu w bardzo niskich stężeniach, wzrost temperatury w newralgicznych punktach czy inne charakterystyczne zmiany. Więcej na temat systemów wczesnej detekcji pożaru dla farm fotowoltaicznych znajdziesz tutaj.
Standardowe systemy sygnalizacji pożaru są projektowane do wnętrz budynków. Instalacje fotowoltaiczne znajdują się na zewnątrz i / lub w przestrzeniach technicznych, generują specyficzne zjawiska termiczne i elektryczne, a także wymagają reakcji na bardzo wczesnym etapie pożaru.
Dedykowane systemy wczesnej detekcji pożaru dla instalacji fotowoltaicznych:
- umożliwiają reakcję, zanim dojdzie do rozwoju pożaru,
- minimalizują ryzyko strat materialnych i niematerialnych,
- zwiększają bezpieczeństwo ludzi i obiektu,
- wspierają spełnienie wymagań ubezpieczycieli i audytów technicznych.
Dobre praktyki w minimalizacji ryzyka pożaru w instalacjach PV
Aby skutecznie ograniczyć ryzyko pożarowe, które związane jest z ochroną instalacji fotowoltaicznych, warto:
- projektować instalacje fotowoltaiczne zgodnie z normami i wytycznymi ppoż.,
- dobierać certyfikowane i sprawdzone komponenty,
- współpracować z doświadczonym wykonawcą,
- wykonywać regularne przeglądy techniczne,
- wdrożyć dedykowane systemy wczesnej detekcji pożaru.
W nowoczesnych obiektach przemysłowych bezpieczeństwo pożarowe nie powinno być dodatkiem, a strategicznym komponentem zarządzania ryzykiem w całym obiekcie.
Powszechnie stosowane instalacje fotowoltaiczne, są bezpieczne, ale wprowadzają do obiektu nowe, specyficzne źródła ryzyka pożarowego, wymagające świadomego zarządzania. Kluczowe znaczenie ma wczesne wykrycie zagrożeń, zanim dojdzie do rozwoju pożaru. Dlatego dedykowane systemy wczesnej detekcji pożaru są istotnym elementem ochrony obiektów, które wyposażone są w instalacje fotowoltaiczne.
Połączenie właściwego projektu, jakości wykonania oraz zaawansowanej detekcji pozwala realnie ograniczyć straty i zwiększyć bezpieczeństwo ludzi oraz infrastruktury.
